حذف واکه و قلب واجی در تصریف فعل در گویش تاتی گیفان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

مقالۀ حاضر به بررسـی دو ویـژگی منحـصر به فرد در ساختار فعلی یکی از گونه­های تاتی مرسـوم در دهسـتان گـیفان، واقـع در شمال غربی خراسان و شمال شهرستان بجنورد، می­پردازد. بررسی­ ساختار فعلی وجود فرایندهای واجی گوناگونی را در تصریف فعل نشان می­دهد. حذف واکه و قلب از جملۀ این فرایندها هستند که رخداد آنها مشروط به شرایط ساختواژی است. این دو فرایند در گویش گیفانی، به دلیل پیروی از شرایط آوایی معمول برای رخداد جهان­شمول هستند، اما آنچه آنها را زبان­ویژه می­کند نظام­مند بودن وقوع آنها براساس برخی شرایط ساختواژی است. افزودن پیشوند تصریفی به ستاک فعل و تکواژ نفی به پیشوند وجه اخباری شرایط را برای حذف واکه از ستاک یا پیشوند فراهم می­کند. حذف واکه از ستاک که تابع برخی ویژگی­های آوایی و وجود ساختار هجایی CVCV پس از پیشوند تصریفی است امکان مجاورت همخوان­های گرفتة g یا f با یک روان را در برخی افعال فراهم کرده و فرایند قلب را زمینه­چینی می­کند.

کلیدواژه‌ها