واژه‌های پازند در فرهنگ اویم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

تعریف رایج برای متونِ پازند و پازندنویسی، «بازنویسی زند (ترجمه و تفسیر پهلوی اوستا) و متون پهلوی به خط اوستایی» است؛ در حالی­که این اصطلاح در نوشته‌های پهلوی و متون فارسی و عربی دورة اسلامی به­ معنای تفسیر و تأویلِ متون اوستایی به­کار رفته است. برخلاف پازندنویسی به­ معنای اخیر آن، یعنی نوشتن یک متن پهلوی یا زند به خط اوستایی، بازنویسی واژه‌ای پهلوی به خط اوستایی قدمتی دیرین دارد و در متون کهن پهلوی مانند بندهش و دینکرد واژه‌های عالمانه و اسامی خاص و جز آن، به خط اوستایی نوشته ‌شده‌اند. این مقاله دربارة واژه‌های پازندِ فرهنگ اویم است که کهن‌ترین فرهنگ ایرانی و فرهنگی دوزبانه مشتمل بر واژه‌ها و عبارات اوستایی و ترجمۀ پهلوی آنها است. در فرهنگ اویم ترجمة تعدادی از واژه‌های اوستایی به پازند باقی مانده است که بیشتر این واژه‌ها، در متون رسمی پهلوی زردشتی دیده نمی‌شود و خاصِ متون زند است و گویا تلفظ واژه‌ای را نشان می‌دهند که بازنویسی واژه‌ای اوستایی به خط پهلوی در زند بوده است.

کلیدواژه‌ها