هویت زبانی ـ قومی به‌مثابة هویت ملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

با فرض اینکه در به‌دست ‌دادن تصویری دقیق از مؤلفه‌های هویت قومی، زبان در میان مؤلفه‌های هویت قومی در مناطق دوزبانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، فرضیة اصلی این تحقیق این است که افراد ترک‌زبان ساکن تهران تمایل دارند که هویت قومی خود را نشان دهند. در این مقاله تلقی هویت قومی به‌مثابة هویت ملی، اما در اندازه‏ای محدودتر، تأیید می‏شود و نشان داده می‏شود که اگرچه ترک‌زبانان تهران از زبان به‌عنوان رسانه‏ای برای تظاهر هویت قومی بهره می‏گیرند اما این هویت فراتر از خاستگاه جغرافیایی و نژادی، تنها به‌عنوان عاملی وحدت‏بخش برای گویشوران آن عمل می‏کند. با این نگاه این رسانه در خدمت گونه‏ای از هویت ملی عمل می‏کند. جامعة آماری این تحقیق را افراد ترک‌زبان ساکن تهران تشکیل می‏دهند که میزان همبستگی متغیرهای مستقل جنسیت، تأهل، سن و تحصیلات در آنها با نماد هویت قومی یعنی زبان مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که حدود 8/70 درصد از افراد ترک‌زبان ساکن تهران تمایل داشتند که هویت قومی خود را آشکار کنند. همچنین نتایج حاصل نشان داد که بین جنسیت، تأهل، سن و تحصیلات به‌عنوان متغیرهای مستقل و هویت قومی، به‌عنوان متغیری وابسته رابطة معناداری وجود دارد. مردان، متأهلان، مسن‏تر‌‌ها و کم‏سوادترهای ترک‌زبان تمایل بیشتری به حفظ و تظاهر هویت قومی خود دارند.

کلیدواژه‌ها