ساخت کُنایی گسستۀ ساخت‌واژی در زبان مراغی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

در نمودار درختی خانوادۀ زبان‌های ایرانی غربی شمالی، زیرشاخۀ زبان‌های تاتی چهار گروه زبان‌های تاتی شمالی، تاتی جنوبی، تاتی مرکزی و زبان‌های تاتی طبقه‌بندی‌نشدۀ قزوینی قرار دارد. زیرشاخۀ زبان‌های تاتی قزوینی که در منطقۀ الموت استان قزوین بدان‌ها تکلم می‌شود خود نیز زبان‌های گذرخانی، مراغی و رزجردی را شامل می‌گردد. اطلاق عنوان طبقه‌بندی‌نشده به زبان‌های مذکور ناشی از عدم انجام پژوهش لازم در این حوزه و به‌تبع آن، عدم امکان گنجاندن آنها در یکی از زیرشاخه‌های‌ زبانی تاتی شمالی، جنوبی یا مرکزی مبتنی بر معیارهای زبان‌شناسی و یافته‌های گویش‌شناسی است. 
هدف از این پژوهش مطالعۀ ویژگی‌های رده‌شناختی گویش دیکینی از زبان مراغی و معرفی این زبان در معرض خطر است. بررسی رفتار فاعل بندهای لازم (ناگذر) و متعدی (گذرا) در زمان حال و گذشته در این زبان تبعیت از الگوی دستوری کنایی گسستۀ ساخت‌واژی را نشان می‌دهد؛ به‌عبارت دیگر، مؤلفه‌های زمان و گذرایی مهم‌ترین عامل تغییر ساخت دستوری و تغییر نظام فاعلی‌ـ مفعولی به نظام کنایی‌ـ مطلق در زبان مراغی است در ضمن آنکه بنیان پیکره‌بندی گروه اسمی در این زبان بر حالت استوار است. پژوهش‌های رده‌شناسی آتی می‌تواند به تعیین خانوادۀ زبانی گروه زبان‌های تاتی قزوینی بینجامد.

کلیدواژه‌ها