بررسی حالت‌های دستوری در گونۀ زبانی براهوییِ رودبار جنوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

 براهویی، زبانی غیرایرانی و از شاخۀ شمالی خانوادۀ زبان‌‌های دراویدی است که محل اصلی رواج آن، کشور پاکستان است اما در ایران نیز گویشورانی دارد. امروزه اغلب گویشوران براهویی در ایران در منطقۀ سیستان و بلوچستان، اما گروهی اقلیت با جمعیت کمتر از هزار نفر در جنوب کرمان زندگی می‌‌کنند که بخشی از آنها در روستای تُم‌‌مِیری شهرستان رودبار جنوب ساکن‌‌اند و علاوه‌بر براهویی، به زبان فارسی و نیز گویش رودباری که گویش مسلط منطقه است، تکلم می‌‌کنند. دو قرن مجاورت و همزیستی با بومیان اصلی منطقه و استفاده از گویش رودباری برای تعامل با آنها، باعث به‌وجود آمدن گونه‌‌ای جدید از زبان براهویی شده است که می‌‌توانیم آن را گونۀ براهویی رودبار جنوب بنامیم. منطقۀ مورد پژوهش، روستای تُم‌‌مِیریِ شهرستان رودبار‌‌جنوب است. تمام داده‌‌‌‌های این تحقیق، به شیوۀ میدانی و از طریق مصاحبه با گویشوران مرد و زن (30 نفر)، با سطوح سنی (از 9 تا 100 سال) و تحصیلی (از بی‌‌سواد تا تحصیل‌‌کرده) متفاوت گردآوری شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی حالت‌‌های صرفی در این گونۀ زبانی است. گونۀ براهویی رودبار هفت حالت دستوری: نهادی، رایی، اضافی، برایی/ به‌‌ای، دری، ازی، و بایی دارد که با اضافه شدن تکواژهای خاص به پایۀ اسمی ساخته می‌‌شود. وجود حالت‌‌های دستوری متعدد (در حدود یازده حالت) در خانوادۀ زبانی دراویدی یکی از شاخصه‌‌های دستوری این خانوادۀ زبانی است که تنها هفت حالت از آنها در گونۀ براهویی رودبار حفظ شده ‌‌است.

کلیدواژه‌ها