ترتیب واژه و نظام مطابقه در گویش زَروانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

 زَروانی، یکی از گونه‌های زبان لارستانی است و به گروه زبان‌های ایرانی غربی جنوبی تعلق دارد. گویش زَروانی در روستای زَروان در جنوب استان فارس رایج است. در این مقاله، وضعیت رده‌شناختیِ ترتیب واژه و نظام مطابقه در زروانی، به‌ترتیب در چارچوب نظری درایر (1992) و کامری (1978) بررسی شده‌است. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد هر چند زَروانی آمیخته‌ای از مؤلفه‌های رده‌شناختیِ فعل‌پایانی و فعل‌میانی است، اما به مشخصه‌های رده‌شناختی زبان‌های فعل‌میانی تمایل بیشتری دارد. مطابقه در زَروانی به دو نظام الف) فاعلی ـ مفعولی و ب) غیرفاعلی ـ مفعولی تقسیم می‌شود. جملات ساخته‌شده از فعل‌های لازم فارغ از هر زمانی، و فعل‌های متعدیِ ساخته‌شده از ستاک حال فعل، نظام مطابقۀ فاعلی ـ مفعولی را بازنمایی می‌کنند. جملات ساخته‌شده از ستاک گذشتۀ فعل‌های متعدی، نظام غیرفاعلی ـ مفعولی را به ‌دست می‌دهند. نظام مزبور خود به سه ردۀ 1) سه‌بخشی، 2) کُنایی ـ مطلق و 3) دو‌بخشی یا غیرفاعلی ـ غیرفاعلی تقسیم می‌شود. در گویش زَروانی، اسم و ضمایر شخصی منفصل در نقش‌های فاعل فعل‌ لازم (S)، فاعل فعل متعدی (A) و مفعول فعل متعدی (P) حالت‌نمای صفر دارند.

کلیدواژه‌ها