ضرورت رعایت یک اصل بدیهی علم منطق در بررسی ناهیدیشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

 در بررسی یشت پنجم، ناهیدیشت، دارمستتر و به تبع او برخی محققان به این نتیجه رسیده‌اند که مصنفِ بندهای پایانی این یشت، تمثال انسان‌گونۀ ناهید را پیش چشم داشته و همان را توصیف، و به این یشت الحاق کرده‌است. مقدمات آن محققان برای حصول چنین نتیجه‌ای عبارت‌اند از: 1) بندهای پایانی این سرود، نشان از سنت شمایل‌پرستی دارد و مصنف این ابیات، بتی را که به چشم می‌دیده وصف کرده‌است؛ چراکه نوع توصیف البسه و زیور‌آلات ناهید در این بندها، در ادبیات ودایی و اوستایی دیده نشده‌است؛ 2) براساس گزارش بروسوس، اردشیر دوم هخامنشی بدعت شمایل‌پرستی را در سرتاسر قلمرو شاهنشاهی هخامنشی باب کرده و اشاعه داده‌است. اما در استنتاجی که بر این دو مقدمه استوار است، یکی از اصول بدیهی علم منطق رعایت نشده‌است؛ بنابراین، ازآنجاکه کل قضیۀ مطرح‌شده، مختصات یک قضیۀ منطقی را ندارد، اساساً قضیۀ قابل طرحی نیست تا بتوان مفروضات آن را تصدیق یا تکذیب کرد.

کلیدواژه‌ها